نظریه جان هالند

هالند نوع شخصيت فرد را با سياهه ترجيح شغلي اندازه‌گيري مي‌کند. زيرا معتقد است هر فردي که به سوي نوع خاصي از شخصيت بيشتر گرايش داشته باشد، در آن طبقه قرار مي‌گيرد. سياهه ترجيح شغلي هالند بر اين اصل استوار است که انتخاب شغل مستقيماً با نوع شخصيت ارتباط دارد. بنابراين ارتباط مشاغل نوع زندگي فرد را مشخص مي‌سازند. در نتيجه به نظر هالند سياهه ترجيح شغلي و پرسشنامه‌هاي رغبت شغلي همانند پرسشنامه‌هاي تعيين نوع شخصيت هستند.

از نظر علایق شغلی آدمی را می توان به دو دسته تقسیم نمود.

الف) انسان های موفق: کسانیکه از علایق شغلی خود باخبرند و برمبنای همین علاقه در آن رشد می یابند و پیشرفت می کنند. ممکن است افرادی در اطراف ما باشند و ما آنها را می شناسیم که پیشرفت های قابل توجهی در زمینه هایی داشته اند که به فکر ما خطور نمی کرد. ولی به دلیل علاقه به نتیجه مطلوب رسیدند.

ب) انسان های ناموفق: اشخاصی که قدم در مسیری گذاشتند که نه برمبنای علاقه بلکه صرفا نگاه به بازار و گاه توصیه دیگران و به موفقیت چندانی دست نیافتند و یا از موفقیت بدست آمده احساس موفقیت نداشتند.
لازمه موفقیت در شغل، علاقمندی نسبت به آنست و این علاقمندی در مدلی تحت عنوان "مدل شناخت علائق شغلی هالند" ذکر شده است.